40 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਦਿੱਲੀ ਗੇਟ ਡਰੇਨ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ: ਕੀ ਕੇਂਦਰੀ ਦਿੱਲੀ ਹੁਣ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਮਾਰ ਤੋਂ ਬਚੇਗੀ?
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਬਾਰਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰਣਨੀਤਕ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਗੇਟ ਡਰੇਨ ਦੇ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੋ ਪਿਛਲੇ 40 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਈਟੀਓ (ITO) ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜਲ-ਥਲ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦਹਾਕਿਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਰੁਕਾਵਟ ਦਾ ਅੰਤ: ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ ਇਹ ਕਦਮ?
ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਇਹ ਡਰੇਨ ਮਹਿਜ਼ ਇੱਕ ਬੰਦ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਾਦ (silt) ਅਤੇ ਕੂੜੇ ਦੀਆਂ ਤਹਾਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗਤੀ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਇਸ ਰੁਕਾਵਟ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਦਰਿਆਗੰਜ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਗੇਟ ਵਰਗੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਮਾਮੂਲੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਇਹ ਕਦਮ 2023 ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਏ ਗਏ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਜਲ-ਪ੍ਰਲੈਅ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਡਰੇਨੇਜ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ।
ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ ਪੁਰਾਣੇ ਡਰੇਨਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ?
ਜਾਂ ਕੀ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ?
ਇਸ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰਿਪੋਰਟ PUBLIC NEWS UPDATE ‘ਤੇ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸ਼ਹਿਰੀ ਡਰੇਨੇਜ ਅਤੇ ਮਾਨਸੂਨ: ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ
ਦਿੱਲੀ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨਗਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਦਬਾਅ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਡਰੇਨੇਜ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਨਿਕਾਸ ਰਸਤਿਆਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਨਵੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, “ਸਪੰਜ ਸਿਟੀ” (Sponge City) ਦਾ ਸੰਕਲਪ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸੋਖਣ ਵਾਲੇ ਸਤਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਥਾਈ ਹੱਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ Central Water Commission ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਲੀਆਂ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੋਰਟਲ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਸਿਰਫ ਨਿਕਾਸ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਹੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨਿਰੰਤਰ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਗਾਦ ਦੀ ਹਟਾਈ (desilting) ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQs)
ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1: ਦਿੱਲੀ ਗੇਟ ਡਰੇਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਆਈਟੀਓ, ਦਰਿਆਗੰਜ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਗੇਟ ਵਰਗੇ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਭਰਨ (waterlogging) ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2: ਦਿੱਲੀ ਗੇਟ ਡਰੇਨ ਪਿਛਲੇ 40 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬੰਦ ਕਿਉਂ ਸੀ?
ਉੱਤਰ: ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕਾਰਣਾਂ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3: ਕੀ ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਕੇਂਦਰੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ?
ਉੱਤਰ: ਇਹ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ, ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਲ ਲਈ ਨਿਰੰਤਰ ਡਰੇਨ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4: ਗਾਦ (Silt) ਡਰੇਨੇਜ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਗਾਦ ਅਤੇ ਕੂੜਾ ਡਰੇਨ ਦੇ ਤਲ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਹਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5: ਮਾਨਸੂਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਰੇਨਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਰਿਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਨਿਕਲ ਸਕੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ।
ਤੁਹਾਡੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਦੀ ਕੀ ਸਥਿਤੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ? ਕੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਹ ਉਪਾਅ ਤੁਹਾਡੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਨ? ਸਾਨੂੰ ਕਮੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸੋ।
ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਸਕਣ। ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਲਈ ਕਮੈਂਟ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਜ਼ਰੂਰ ਸਾਂਝੀ ਕਰੋ!
Keep reading
Discover more from Archyworldys
Subscribe to get the latest posts sent to your email.